Feel with the mind,     
think with the senses

trauma


it doesn’t matter how slow you go,
            as long as you don’t stop


Een traumatische ervaring is een ingrijpende gebeurtenis waarbij de persoon geconfronteerd werd (als rechtstreeks betrokkene of als getuige ) met één (= eenmalig trauma) of meerdere gebeurtenissen die een feitelijke of dreigende dood of ernstige verwonding met zich meebracht(en) of een bedreiging vormde(n) voor de psychische en/of fysieke integriteit van betrokkene of anderen, zoals agressie, seksuele geweldsdaden, ongevallen, geweld in gezin of relatie, seksuele /lichamelijke/ emotionele mishandeling in de kindertijd, (natuur)rampen, oorlogssituaties, … Deze gebeurtenissen kunnen plaats gevonden hebben in de kindertijd, adolescentie of volwassen leeftijd.

De betrokkene ervaarde hierbij hevige angst, gevoelens van machteloosheid of hulpeloosheid, afschuw, … Maar men kan ook de ervaring hebben helemaal niets gevoeld te hebben. Een traumatische ervaring kan het wereld- en/of mensbeeld van de betrokkene ingrijpend veranderen. Ten gevolge van een dergelijke gebeurtenis ontwikkelen zich psychische en vaak ook lichamelijke klachten die uiteenlopende vormen kunnen aannemen zoals angstklachten, stemmingswisselingen, slaapstoornissen, seksuele problemen, relationele problemen, dissociatieve symptomen, enz. Deze klachten kunnen zich snel na de traumatische gebeurtenis manifesteren of pas na een lange soms ogenschijnlijk klachtenvrije periode.

Na een traumatische gebeurtenis is de ondersteuning van betrokken nabije personen van zeer groot belang voor de verwerking. Mensen die goed ondersteund en omgeven zijn en geen beladen levensgeschiedenis hebben, slagen er (bij een eenmalig trauma) dikwijls in zonder therapeutische hulp hun leven terug klachtenvrij op de sporen te krijgen. Zonder steunend netwerk of adequate professionele hulpverlening bestaat het risico een (complexe) post-traumatische stressstoornis (PTSS) te ontwikkelen waarbij de klachten blijven aanhouden en zich in wisselende intensiteit kunnen manifesteren. Jonge kinderen die herhaaldelijke belastende feiten meemaakten en geen gepaste ondersteuning kregen, ontwikkelen veelal dissociatieve symptomen. Deze laatste worden in de hulpverlening niet altijd onderkend waardoor kinderen kunnen uitgroeien tot (jong)volwassenen met ingrijpende persoonlijkheidsproblemen die het leven als zeer moeilijk ervaren en die soms jarenlang op zoek blijven naar de gepaste hulp.

Het boek ‘Trauma en herstel’ (Judith Lewis Herman, Wereldbibliotheek, Amsterdam) geeft een zeer goed beeld van de impact van trauma.